بر اساس آمار و گزارشهای حقوق بشری، فشار نهادهای امنیتی و دستگاه قضایی بر فعالان مذهبی کُرد اهل سنت از ابتدای سال ۱۳۹۹ همچنان رو به افزایش است.
به گزارش کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی، از ابتدای سال جدید با تشدید موج احضار و تشکیل پرونده برای فعالان مذهبی در سراسر کشور، شمار زیادی از فعالان مذهبی کُرد، مدرسان و محصلان مدارس مذهبی اهل سنت احضار، بازداشت و بازجویی شدهاند.
بر اساس این گزارش، فشار نهادهای امنیتی بر فعالان مذهبی کُرد اهل سنت با شروع ماه رمضان افزایش چشمگیری پیدا کرده به گونه ای که طی ماه رمضان دستکم ۹ شهروند کُرد اهل سنت در سنندج بازداشت شدند. این افراد در مدرسه «دارالعلوم مسجد ابراهیم خلیلالله» مشغول تدریس و یادگیری دروس مذهبی بودهاند.
در این رابطه، در روزهای نخست ماه رمضان ماموستا حسین علیمرادی، مدیریت مدرسه دارالعلوم مسجد ابراهیم خلیلالله به همراه فرزندش محمد صهیب علیمرادی، به اداره اطلاعات سنندج احضار شدند.حسین علیمرادی بعد از چند ساعت بازجویی آزاد شد، اما محمد صهیب بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات این شهر انتقال یافت.
فواد زارعی، فوق لیسانس ادبیات عرب، صلاحالدین خدری، مسئول امور فقرای این مدرسه، سید محمد حسینی، پیمان ایران پناه و محمد علی ایران پناه تعداد دیگری از افراد مشغول تحصیل در این مدرسه بودند که با یورش نیروهای امنیتی به منازل خانوادگیشان بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات سنندج منتقل شده بودند.
روز دوشنبه ۲۲ اردیبهشتماه ۱۳۹۹، دو فعال سنی مذهب ساکن مهاباد به نامهای «محمد علی لشکری» و «سعید رشیدی» بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.
منابع آگاه در این زمینه به کمپین گفته بودند: «ساعت ۹ صبح، ماموران پاسگاه نیروی انتظامی شماره ۱۱، به بهانه اینکه سعید رشیدی شاکی دارد او را به آنجا فراخواندند اما بعداز یک ساعت مأموران امنیتی وی راهمراه خود به مکان نامعلومی بردند و مسئول نیروی انتظامی درپاسخ به مراجعه خانواده اش، از وضعیت او سعید اظهار بی اطلاعی کردند.»
همچنین گزارش شده بود در صبح همان روز ساعت ۹ دو خودرو مأموران امنیتی، «محمد علی لشکری» رادر محل کارش دستگیر و با دست بند به مکان نامعلومی منتقل کردهاند.
روز یک شنبه ۱۸ خردادماه ۱۳۹۹، جعفر اوصافی فعال فضای رسانه و مدیر یک کانال تلگرامی اهل سنت، توسط نیروهای اداره اطلاعات شهرستان بوکان بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
گفته شده بود؛ دلیل بازداشت آقای اوصافی مدیریت کانال تلگرامی «پرسش و پاسخ شرعی اهلسنت و جماعت» بوده است.
اوایل تیرماه امسال، کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی از صدور حکم اعدام و ٣٧ سال حبس برای فعالان عقیدتی اهل سنت کُرد خبر داده بود.
بر اساس این گزارش، یکی از فعالان عقیدتی اهل سنت کُرد بە حکم اعدام محکوم شده و ١٠ تن دیگر نیز در مجموع به ٣٧ سال حبس محکوم شدند.
«محی الدین تازە وارد»، شهروند کُرد اهل سنت از اهالی شهر اشنویە توسط شعبە دوم دادگاه انقلاب ارومیە بە ریاست قاضی « علی شیخلو» بابت اتهام «عضویت در گروههای سلفی» بە اعدام محکوم شده و ١٠ فعال عقیدتی اهل سنت دیگر از جملە یک شهروند ٧٠ سالە نیز بە حبس محکوم شدند. این حکم روز پنج شنبە ١٢ تیرماه ۱۳۹۹، به صورت رسمی بە آنها ابلاغ شدە بود.
این ١١ شهروند اهل سنت کُرد در نیمه دوم سال ١٣٩٧، توسط نهادهای امنیتی بازداشت و بە زندان ارومیە منتقل شدە بودند.
«عبدالسلام مردانرزگه» که همزمان با «محیالدین تازهوارد» در تاریخ هفتم آبان ماه ۱۳۹۷، توسط نیروهای امنیتی در شهر اشنویه بازداشت و پس از اتمام مراحل بازجویی در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه، به زندان این شهر منتقل شده بودند، هفته گذشته با سپردن وثیقه سنگین دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومانی به صورت موقت آزاد شده بود به همین اتهام به تحمل ۱۰ سال حبس تعزیری محکوم شده است.
احکام صادرە برای فعالان اهل سنت بە این شرح است: «محی الداین تازە وارد» فرزند یوسف، ۲۵ ساله، اهل اشنویە، محکوم بە اعدام، «عبدالسلام مردان رزگه» فرزند محمد، اهل اشنویە بە اتهام «عضویت در گروههای مذهبی» ١٠ سال حبس، «علیرضا فتاح مرادی» فرزند صدیق، اهل بوکان بە اتهام «عضویت در گروههای مذهبی» ١٠ سال حبس، «ماموستا رحمت نصوحی» اهل مهاباد بە اتهام «عضویت در گروههای مذهبی» ١٠ سال حبس، «حسام محمدی خواجلو» فرزند حسن، اهل اشنویە بە اتهام «تبلیغ علیە نظام» ١ سال حبس، «نظام نادری»، فرزند رحمان، اهل بوکان «تبلیغ علیە نظام» ١ سال حبس، «جلال رستمی نوروزلو» فرزند ابوبکر، اهل مهاباد بە اتهام «تبلیغ علیە نظام» ١ سال حبس، «ماموستا عبداللە معروفی» ٧٠ سالە، اهل مهاباد بە اتهام «تبلیغ علیە نظام» ١ سال حبس، «احمد الهی» اهل مهاباد بە اتهام «تبلیغ علیە نظام» ١ سال حبس، «خالد غفاری» اهل سردشت بە اتهام «تبلیغ علیە نظام» ١ سال حبس، «شیرزاد» اهل مهاباد، بە اتهام «تبلیغ علیە نظام» ١ سال حبس.
روز پنجشنبه ۲۶ تیر ماه ۱۳۹۹، جعفر اوصافی، فعال مذهبی اهل سنت ساکن بوکان پس از اتمام دوران بازجویی و تفهیم اتهام در بازداشتگاه اد اره اطلاعات ارومیه به زندان مرکزی این شهرستان منتقل شد.
براساس گزارش های رسیده، اتهامی که پس از ۳۸ روز بازجویی به جعفر اوصافی تفهیم شده عضویت در گروه موسوم به انصار السنه، یکی از گروههای مذهبی اهل سنت بوده است.
یک فعال اهل سنت به نام «حسین حسن خانی» اهل مهاباد روز چهارشنبه ۱ مردادماه ۱۳۹۹، توسط اداره اطلاعات این شهرستان بازداشت شد.حسین حسن خانی، معلم بازنشسته آموزش و پرورش و از اعضای مکتب قرآنی شهرستان مهاباد است.
یک منبع آگاه در این خصوص به کمپین گفته بود: «صبح روز چهارشنبه اول مرداد «کاکه حسین حسن خانی» از اعضای مکتب قرآن در مهاباد، هنگام خرید در بازار، مورد تعقیب ۳ نفر قرار گرفت و در حین بازگشت به منزل، همان افراد بانشان دادن احضاریه به کاکه حسین اعلام کردند که باید به اطلاعات مهاباد برود، حسین حسن خانی در جواب گفته که این حکم احضاریه است نه جلب، از رفتن امتناع کرده تا اینکه ساعت ۳۰ : ۱۴ با ۵ دستگاه خودرو، کاکه حسین را دستگیر و باخود به اطلاعات مهاباد بردند.»
فرشاد جهش، شهروند کُرد اهل سنت ساکن ارومیه، دارای مدرک تحصیلی مهندسی برق و الکترونیک، در تاریخ ۱ مرداد ماه ۱۳۹۹، توسط ماموران اداره اطلاعات ارومیه بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه منتقل شد.
وی در اواخر شهریور ماه ۱۳۹۹، پس از اتمام بازجویی و تفهیم اتهام به زندان مرکزی ارومیه منتقل و روز پنجشنبه ۳ مهرماه، با تودیع قرار وثیقه، به صورت موقت آزاد شد.
روز پنج شنبه ۱۶ مرداد ماه ۱۳۹۹، یحیی صید مرادی، افشین صید مرادی و آرش دارابی سه شهروند ساکن شهرستان دالاهو توسط ماموران اطلاعات سپاه کرمانشاه بازداشت شدند.آنها با اتهاماتی مرتبط با گروههای مذهبی اهل سنت مورد بازجویی و تفهیم اتهام قرار گرفتند.
این سه شهروند کُرد سنی مذهب اهل روستای داراب شهرستان دالاهو واقع در استان کرمانشاه، روز سه شنبه ۴ شهریور ماه ۱۳۹۹، پس از اتمام بازجویی ها و تفهیم اتهام با تودیع وثیقه هایی با مبالغ ۴ و ۵ میلیارد ریال، تا اتمام مراحل دادرسی به صورت موقت از زندان دیزل آباد کرمانشاه آزاد شدند.
«امیر زکالاب» فعال مذهبی کُرد اهلسنت و امام جمعه روستای ارمنی بلاغ بوکان، که روز دوشنبه ۲۰ مرداد اه ۱۳۹۹، توسط نیروهای امنیتی بازداشت و از دسترسی به وکیل و ملاقات با خانواده محروم بوده است، هنوز در هاله ای از ابهام قرار دارد. تاکنون پیگیریهای خانواده امام جمعه روستای ارمنی بلاغ بوکان جهت اطلاع از سرنوشت وی بینتیجه بوده است.
روز دوشنبه ۲۰ مردادماه ۱۳۹۹، فایق شریعت پناه، روحانی اهل سنت اهل روستای «حاجی آباد» از توابع منطقه «چومی مجیدخان» واقع در شهرستان بوکان توسط نیروهای امنیتی این شهر بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده بود.همزمان برادر وی نیز به نام «توفیق شریعت پناه» بازداشت و پس از چند ساعت بازجویی آزاد شده بود.
اسماعیل علیپروری، شهروند کُرد اهل بوکان نیز اواسط مرداد ماه همراه با چندین فعال مذهبی اهل بوکان از سوی نهادهای امنیتی این شهر بازداشت شدە بود.وی هم اکنون در بند زندانیان سیاسی زندان مرکزی ارومیە محبوس می باشد.
به گزارش کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی به نقل از «هەنگاو»، علاوه بر موارد ذکر شده، در مرداد سالجاری دست کم ٢۶ فعال مذهبی اهل سنت کُرد در شهر بوکان از سوی نهادهای امنیتی بازداشت و به بازداشتگاه ادارە اطلاعات ارومیە منتقل شدەاند.
هویت چهار تن از فعالین مذهبی اهل سنت امین ارمنیبلاغیان، فایق شریعتپناه، آمانج حمزەلویی و اسماعیل علیپروری احراز شده بود.
روز چهارشنبە ٢٩ مردادماه ۱۳۹۹، یک روحانی جوان اهل منطقە مرگور ارومیە با هویت «حسن جنگخواه» توسط نیروهای ادارە اطلاعات بازداشت شد.این روحانی کُرد پیرو اهل سنت کە ٢١ سالە می باشد، بە اتهام فعالیت های مذهبی بازداشت شدە بود.وی یک هفته پس از بازداشت با تودیع قرار وثیقه ۳۰۰ میلیون تومانی از بازداشتگاه امنیتی ارومیه آزاد شد.
منصور الماسی شهروند کُرد سنی مذهب اهل بوکان که با اتهام «همکاری با گروههای مذهبی» بازداشت شده بود، روز سهشنبه ۱۱ شهریورماه ۱۳۹۹، با قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی از زندان ارومیه آزاد شد.
قاسم آبسته، زندانی عقیدتی کُرد اهل سنت محکوم به اعدام و محبوس در اندرزگاه ۷ سالن ۲۱ زندان رجائی شهر کرج همچنان از دسترسی به خدمات پزشکی و درمانی محروم است.
این زندانی عقیدتی که بهمن ماه ۱۳۹۸ به همراه ۶ تن دیگر از شهروندان اهل سنت حکم قطعی اعدام دریافت کرده است، علی رغم احساس درد شدید از ناحیه معده، روده, مشکلات شدید کلیوی, آرتروز گردن و همچنین ایجاد غده ای در معده اش علیرغم معاینه اولیه در بهداری و مشکوک شدن پزشکان به احتمال سرطانی بودن غده مذکور از حق درمان محروم مانده است.
روز دوشنبه ۲۴ شهریور ماه ۱۳۹۹، فایق شریعت پناه، آمانج حمزه لو و ماموستا طاهر شیخی، سه فعال مذهبی اهل سنت پس از اتمام بازجویی ها و تفهیم اتهام در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه به زندان مرکزی این شهر منتقل شدند.
این فعالان مذهبی اهل سنت، ۲ روز پس از انتقال به زندان مرکزی ارومیه از بند قرنطینه « امن» در روز چهارشنبه ۲۶ شهریور ماه ۱۳۹۹، به بند مشاوره منتقل و روز پنجشنبه ۲۷ شهریور ماه به بند زندانیان سیاسی در این زندان منتقل شدند.
رسول رشیدی زندانی عقیدتی کُرد، کە روز پنج شنبە ١٠ مردادماه ۱۳۹۸، از سوی نیروهای ادارە اطلاعات بازداشت شده بود توسط شعبە دوم دادگاه انقلاب ارومیە بە اتهام «عضویت در گروه های جهادی و بغی» بە تحمل ١۵ سال حبس محکوم شدە است.
رسول رشیدی برادر اکبر رشیدی زندانی عقیدتی است کە به صورت مادرزادی دارای معلولیت بوده، بهمن ماه سال گذشتە از سوی شعبە دوم دادگاه انقلاب ارومیە بە اتهام «بغی و عضویت در گروه های جهادی» بە تحمل ١۵ سال حبس، بە اتهام «اقدام علیە امنیت ملی» بە ۵ سال حبس و بە اتهام «تبلیغ علیە نظام» بە تحمل یک سال حبس محکوم شدە و در زندان مرکزی ارومیه دوران محکومیت خود را پشت سر می گذارد.
درخواست اعاده دادرسی هفت تن از زندانیان اهل سنت محبوس در زندان رجایی شهر کرج که پیشتر احکام اعدام محکوم شده بودند، رد شد.
شعبه ۳۸ دیوان عالی کشور حکم اعدام هفت فعال اهل سنت به نامهای فرهاد سلیمی، قاسم آبسته، داود عبداللهی، ایوب کریمی، انور خضری، خسرو بشارت و کامران شیخه که از یازده سال پیش زندانهای ارومیه، اوین و رجایی شهر نگهداری میشوند را برای بار سوم درخواست اعاده دادرسی این افراد را رد کرد.
این احکام توسط شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور توسط قاضی علی رازینی، تأیید و به وکیل مدافع آنها ابلاغ شد. این زندانیان عقیدتی ـ سیاسی در خردادماه توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب، برای بار دو مورد محاکمه قرارگرفته و به احکام اعدام محکوم شده بودند.
پیشتر کمپین در ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ گزارش داد حکم اعدام هفت تن از زندانیان سیاسی اهل سنت زندان رجایی شهر کرج به نامهای انور خضری، کامران شیخه، فرهاد سلیمی، قاسم آبسته، خسرو بشارت و داود عبداللهی توسط شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور به ریاست قاضی رازینی تأیید و به وکیل مدافع آنها علیزاده طباطبایی ابلاغ شده است.
دادگاه رسیدگی به پرونده این افراد طی روزهای دوشنبه ۲۷ خرداد، سه شنبه ۲۸ خرداد و چهارشنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۸، در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی صلواتی بزرگزار شد و برای بار دوم این افراد به اعدامشدند.
بر اساس رنجنامهها، گزارش ها و نامههای که برخی از این افراد از داخل زندان منتشر کردهاند، احکام صادره در خصوص این زندانیان اهل سنت تنها با استناد به اعترافات اجباری و با توسل به زور و شکنجههای شدید اخذشده است و مدارک، مستندات و شواهدی دال بر اثبات اتهامات وارده در پرونده آنها وجود نداشته است.
پیشتر انور خضری، کامران شیخه، فرهاد سلیمی، قاسم آبسته، خسرو بشارت، ایوب کریمی و داود عبداللهی، توسط شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی مقیسه به اعدام محکوم شده بودند که با اعتراض این زندانیان پرونده برای رسیدگی و تایید نهایی حکم به شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور ارسال و پس از بررسی پرونده توسط قاضی رازینی حکم صادره نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی ارجاع داده شد.
گفته می شود که فشار دستگاه های امنیتی موجب آن شده که حکم اعدام این ۷ زندانی عقیدتی برای بار دوم در دیوان عالی کشور تایید شود.
جلسات رسیدگی به این پرونده طی روزهای دوشنبه ،سه شنبه وچهارشنبه مصادف با ۲۷،۲۸و ۲۹ خرداد و به ترتیب جلسه رسیدگی به اتهامات انورخضری و کامران شیخه در روز اول و فرهاد سلیمی و قاسم آبسته و خسروبشارت در روز دوم و ایوب کریمی و داود عبداللهی در روز سوم برگزار شد.
گفتنی است این ۷ زندانی عقیدتی پس از بازداشت در تاریخ ۱۹ بهمن ۱۳۸۸، به سلولهای انفرادی در اداره اطلاعات ارومیه منتقل و ۸ ماه در این بازداشتگاه نگهداری شدند. آنها سپس به زندان اوین منتقل و مدت ۶ ماه را در سلولهای انفرادی بند ۲۴۰ و ۲۰۹ اوین بهسر بردند. این ۷ زندانی اهل سنت پس از تحمل ۶ ماه حبس انفرادی در زندان اوین، به بند ۳۵۰ این زندان منتقل و بعد از گذشت ۲۰ روز نیز از ۲۵ فروردینماه ۱۳۹۱، به زندان رجایی شهر کرج منتقل شدند.
اواخر اسفند ماه سال ۹۴ جلسه دادگاهی این هفت زندانی به اتهامات «اقدام علیه امنیت ملی»، «تبلیغ علیه نظام»، «عضویت در گروههای سلفی» و «افساد فیالارض» در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی مقیسه برگزار شد. در تاریخ ۵ خرداد ۱۳۹۵ صدور حکم اعدام به آنان در زندان به صورت رسمی ابلاغ شد. بعد از اعتراض وکیل پرونده به این حکم، پرونده به دیوان عالی کشور ارجاع داده شد و اواخر سال۱۳۹۵ این حکم نقض شد.
در شهریور ماه سال ٩۶ سه نفر از این زندانیان: خسرو بشارت، کامران شیخه و انور خضری جهت برگزاری جلسه دادگاه از زندان رجایی شهر کرج به زندان مرکزی ارومیه منتقل شدند. تیر ماه همان سال جلسه دادگاهی آنها در شعبه ۱۲ دادگاه تجدیدنظر ارومیه برگزار و حکم این پرونده صادر شد. بر اساس حکم صادره انور خضری و خسرو بشارت به اتهام مشارکت در قتل هر یک به تحمل ده سال حبس و کامران شیخه نیز به اتهام قتل به قصاص محکوم شد.
